Johan Ferrier Fonds versterkt onderwijs en erfgoed in Suriname

Van de Maas kijk je anders naar Paramaribo

In Rotterdam, 19 november 2026, leer je vroeg dat een rivier geen grens is maar een werkvloer. De Maas trekt schepen, mensen, talen en verhalen de stad in en weer uit, en wie op de kade staat, voelt dat de stad nooit alleen van zichzelf is. Zo moet je ook naar het Johan Ferrier Fonds kijken. Het is een kleine Nederlandse stichting met een Surinaamse opdracht, opgericht in naam van Johan Ferrier, de laatste gouverneur en eerste president van Suriname. Het fonds probeert vanuit Nederland iets te doen wat in Paramaribo zelf voelbaar moet zijn: onderwijs sterker maken, cultuur levend houden en de samenleving verbinden. Dat klinkt groot voor een fonds dat werkt met vrijwilligers en met eenmalige bijdragen van maximaal drieduizend euro, maar juist die kleinschaligheid is de kern van het verhaal.

Advertenties

Wat het fonds wil, in gewone taal

Het fonds is op 25 september 2009 opgericht door Joan Ferrier, dochter van Johan Ferrier, en wordt nu voorgezeten door Kathleen Ferrier, die ook voorzitter is van de Nederlandse UNESCO-commissie. Die dubbele rol is geen toeval, want onderwijs, cultuur en erfgoed horen in dit verhaal bij elkaar. De missie is helder: het fonds wil een duurzame bijdrage leveren aan de educatieve, culturele en maatschappelijke ontwikkeling van Suriname en van Surinamers. Daaruit volgen vier doelstellingen. Het wil steun geven aan maatschappijopbouw, onderwijs en cultuur in Suriname. Het wil onderwijs, cultuur en kunst stimuleren, op alle niveaus en in alle plaatsen, dus niet alleen in Paramaribo maar ook in het binnenland. Het wil reeds gestarte kansrijke projecten financieel ondersteunen. En het wil bijdragen aan bewustwording in Nederland over de actuele situatie in Suriname op het gebied van onderwijs en cultuur.

Eigen kracht als uitgangspunt

Die laatste doelstelling is belangrijk, omdat het fonds niet alleen naar Suriname kijkt maar ook naar Nederland zelf. In Rotterdam, waar Surinaamse families al generaties lang wonen, werken, studeren en muziek maken, is dat geen abstracte diaspora-discussie. Het gaat over ouders die hun kinderen naar school sturen, over jongeren die zoeken naar hun geschiedenis en over docenten die merken dat een klaslokaal pas echt werkt als leerlingen zich erin herkennen. Het fonds gaat uit van de eigen kracht van Surinamers, met als kernwaarden eigen kracht en eigen regie, duurzaamheid en toekomstgerichtheid, betrouwbaarheid, verbondenheid en kleinschaligheid. Het wil niet van buitenaf vertellen hoe het moet, maar aansluiten bij wat er in Suriname al beweegt, met lange termijn boven korte termijn en kleinschaligheid boven grootschaligheid.

Kleine bedragen, tastbare klaslokalen

Kathleen Ferrier

Wie het fonds alleen op zijn begroting beoordeelt, mist het punt. De maximale bijdrage van drieduizend euro per aanvraag is in de Nederlandse fondsenwereld bescheiden, maar in een Surinaamse school kan dat bedrag het verschil maken tussen een idee dat blijft liggen en een project dat daadwerkelijk draait. Het gaat om particuliere initiatieven, dus geen grote overheidsprogramma’s, maar projecten van mensen die al bezig zijn en net een duw nodig hebben. Een voorbeeld is de School voor Jong Talent Suriname, drie basisscholen waar kinderen naast het reguliere curriculum hun talenten in zang en muziek, sport, dans en creatieve vormgeving kunnen ontplooien. Een ander voorbeeld is een nieuw leesboek op de Nieuwe Christelijke School, bedoeld om kinderen bewust te maken van het belang van het milieu. Voorwaarde is dat projecten niet strijdig mogen zijn met de doelstellingen van het Surinaamse Ministerie van Onderwijs en Volksontwikkeling.

De leerstoel als volgende stap

In een video van ABC Online Nieuws van 18 november 2026 werd duidelijk dat het fonds een nieuwe fase ingaat. Kathleen Ferrier was toen samen met een kleine delegatie van het stichtingsbestuur in Suriname voor een kort werkbezoek, met als doel de impact in Suriname te vergroten en het gedachtegoed van oud-president Johan Ferrier levend te houden. Volgens vicevoorzitter Jiwan Does lag de focus op de realisatie van een leerstoel aan de Anton de Kom Universiteit van Suriname, de AdeKUS. Met die leerstoel wil het fonds de relatie tussen onderwijs en samenleving nadrukkelijker onder de aandacht brengen door middel van wetenschappelijk onderzoek. Er wordt al samengewerkt met de universiteit om de leerstoel te implementeren, en daarnaast zoekt de stichting investeerders om het initiatief uit te bouwen tot een promotietraject op PhD-niveau. Kathleen Ferrier hoopt hiervoor ook Surinaamse bedrijven als partners aan te trekken.

Onderwijs is hier geen abstract vraagstuk

Voor het onderwijs betekent dit een verschuiving van alleen praktische steun naar ook structurele kennisopbouw. Een leerstoel kan onderzoek opleveren over hoe onderwijs en samenleving elkaar beïnvloeden, welke lesmethoden werken, waar jongeren afhaken en waar talent juist opbloeit. Een PhD-traject kan ervoor zorgen dat er Surinaamse onderzoekers worden opgeleid die die vragen blijven stellen. In Rotterdam wordt vaak gesproken over kwaliteit van onderwijs alsof het alleen om cijfers, toetsen en doorstroom gaat. Op straat weet je dat het breder is. Kwaliteit gaat ook over of een kind zich gezien voelt, of een jongere begrijpt waar zijn familie vandaan komt, en of een docent ruimte krijgt om meer te doen dan een methode afwerken. Het fonds wil talentontwikkeling stimuleren, eigenwaarde en trots op identiteit vergroten en bijdragen aan een meer actief, verantwoordelijk en democratisch burgerschap. Wie langs de Hogeschool Rotterdam loopt en studenten ziet pendelen tussen colleges, bijbanen en familieverplichtingen, herkent dat spanningsveld direct.

Advertenties

Paramaribo en de Werelderfgoedlijst

Wie over Suriname en onderwijs praat, kan niet om de historische binnenstad van Paramaribo heen, want daar komen cultuur, geschiedenis en dagelijks leven samen. Soms ontstaat het beeld dat Suriname al van de Werelderfgoedlijst zou zijn verwijderd, maar dat is niet juist. De historische binnenstad staat sinds 2002 op de UNESCO-Werelderfgoedlijst en is in juli 2026 op de lijst van bedreigd werelderfgoed geplaatst. Dat is een serieuze waarschuwing en de stap vóór schrapping, maar nog geen definitieve verwijdering. In Surinaamse media werd het verwoord als nog een kleine fout en we worden geschrapt. Het gaat om nieuwbouw die niet past bij het historische karakter, zoals het parkeergebouw van Yogh en de nieuwe vergaderzaal van De Nationale Assemblee, om brand en verval van historische houten panden, en om slechte coördinatie tussen ministeries, vooral Onderwijs, Wetenschap en Cultuur en Openbare Werken. Een UNESCO en ICOMOS-missie constateerde in 2024 al lacunes in informatie-uitwisseling en zwakke coördinatie bij bouw en reconstructie in de binnenstad.

Johan Ferrier Fonds wil leerstoel opzetten aan AdeKUS – ABC

Wat er nu op het spel staat

UNESCO stuurde op 14 augustus 2026 formeel aanbevelingen naar Suriname, en Suriname heeft tot 1 februari 2027 om een rapport in te dienen over de staat van instandhouding en de uitvoering van die aanbevelingen. Doet Suriname niets, dan blijft het op de bedreigde lijst, en er zijn landen die vijf tot zelfs tien jaar op die lijst hebben gestaan. Voor het onderwijs is dit geen zijspoor. Een stad die haar geschiedenis verliest, verliest ook een deel van haar lesmateriaal. Leerlingen leren democratie, burgerschap en identiteit niet alleen uit boeken, maar ook uit de straten waar ze lopen en de verhalen die hun grootouders vertellen. Het fonds spreekt over het slaan van bruggen tussen Surinamers en het versterken van respect, zonder onnodig onderscheid op basis van culturele achtergrond, religie, leeftijd, sekse, seksuele geaardheid of welke grondslag dan ook. Beter onderwijs kan daaraan bijdragen, niet door iedereen hetzelfde te laten denken, maar door jongeren te leren kritisch te denken, naar elkaar te luisteren en hun talenten in te zetten voor iets dat groter is dan zijzelf.

Reacties

Geef een reactie