De Maas leert je kijken, Westminster leert je wegkijken
Rotterdam, 15 november 2026, heeft een manier van kijken die je niet kwijtraakt als je eenmaal op straat hebt gestaan met wind in je gezicht en de Maas achter je. Je leert er dat woorden gevolgen hebben. Je leert er dat een bord, een leus, een stil protest op een plein niet zomaar een mening is, maar een lichaam dat ergens voor gaat staan. Precies daarom raakt wat er in het Verenigd Koninkrijk gebeurt zo hard. Daar staat een bejaarde Joodse vrouw met een bord voor Palestina en ze wordt gearresteerd. Daar wordt Labour al jaren gebruikt om duidelijk te maken dat steun voor Palestijnen verdacht is, dat kritiek op Israël al snel antisemitisme zou zijn, en dat wie dat weigert te slikken eruit moet.
Tommy Robinson droomde er ooit van om dit soort macht te hebben. Hij droomde van een Groot-Brittannië waarin moslims, immigranten en iedereen die niet in zijn enge plaatje paste, als probleem werd neergezet en als doelwit kon dienen voor een haatcampagne. Wat er nu gebeurt, is in die lezing nog cynischer. Niet de straat-extremist, maar de gevestigde politiek, met Labour aan het stuur en met figuren als Andy Burnham als gezicht van die lijn, heeft de instrumenten in handen gekregen om protest te criminaliseren. Robinson hoefde alleen maar te roepen. Labour kon arresteren, royeren, disciplineren en uitsluiten.
Labour Friends of Israel en de omkering van de werkelijkheid
Om te begrijpen hoe het zover kon komen, moet je terug naar de jaren waarin Labour de grootste partij van Europa werd. Honderdduizenden mensen werden lid, vooral jonge mensen, moslims, migranten, arbeiders, studenten, mensen die genoeg hadden van bezuinigingen en oorlog. Ze kozen Jeremy Corbyn, niet één keer maar twee keer, tot leider. En precies die verschuiving werd onaanvaardbaar gevonden door een deel van de parlementaire top, waaronder prominente leden van Labour Friends of Israel.
Toen begonnen de beschuldigingen. Corbyn zou antisemitisme niet aanpakken. De linkse beweging zou een antisemitismeprobleem hebben. Het was een trope, een oud verhaal in een nieuw jasje, dat ook door figuren als Simon Schama werd rondgepompt: links zou per definitie een blinde vlek hebben voor Jodenhaat. Het pijnlijke is dat veel van de luidste aanklagers zelf geen Joden waren. Andy Burnham, Jess Phillips, Tom Watson, David Lammy: geen van hen spreekt namens het jodendom. Ze spraken namens het zionisme, en deden alsof die stroming hetzelfde was als jodendom. Maar zionisme is geen jodendom. Niet alle Joden zijn zionisten. Niet alle zionisten zijn Joden.
De royementen die niemand meer kan ontkennen

Onder Corbyn werden mensen geroyeerd die juist het levende bewijs waren dat jodendom en zionisme niet hetzelfde zijn. Marc Wadsworth, Chris Williamson, Tony Greenstein, Jackie Walker. Joodse activisten, zwarte activisten, socialisten die al jaren tegen racisme vochten, werden eruit gegooid om de parlementaire vleugel rond Labour Friends of Israel tevreden te stellen. Het waren geen mensen die Joden haatten. Het waren mensen die Israëlische atrociteiten veroordeelden. Die zich verzetten tegen apartheid, tegen bombardementen, tegen een politiek die Palestijnse levens als minder waard behandelt.
Na Corbyn werd het onder Keir Starmer alleen maar harder. Starmer noemt zichzelf zonder enige kwalificatie een zionist. Onder zijn leiding werd een ongekend aantal Joden geroyeerd in naam van de bestrijding van antisemitisme. Naomi Wimborne-Idrissi van Jewish Voice for Labour, gekozen in het Nationaal Uitvoerend Comité door gewone leden, werd eruit gewerkt. Jo Bird, die later voor de Green Party meedeed, werd geroyeerd. Andrew Feinstein, Joods, anti-apartheidsstrijder in Zuid-Afrika, die het in het kiesdistrict van Starmer tegen hem opnam, werd buitengesloten. Graham Bash, Joods en fel tegenstander van Israëlische atrociteiten, werd geroyeerd. Het Forde-rapport, geschreven door Martin Forde, King’s Counsel, sprak over een hiërarchie van racisme binnen Labour. Zwarte vrouwelijke Labour-parlementsleden protesteerden over racisme na de publicatie.
Van veertig parlementsleden tot een tweede leiderschapsverkiezing
Het getal blijft hangen: slechts veertig Labour-parlementsleden weigerden mee te gaan in de motie van wantrouwen tegen Corbyn. Veertig. De rest dwong een tweede leiderschapsverkiezing af, terwijl honderdduizenden leden al hadden gesproken. Leden moesten dus twee keer voor dezelfde leider stemmen, om daarna te horen dat zij het probleem waren. Dat zij antisemieten zouden tolereren. Dat zij niet realistisch waren. Dat is geen democratie, dat is een partijtop die de leden behandelt als idioten.
Angela Rayner zei later dat Corbyn-aanhangers realistisch moesten worden over antisemitisme. Nu zegt ze dat de Green Party te ver is gegaan. Te ver, omdat Zarah Sultana zichzelf anti-zionist noemt. Te ver, omdat de Green Party heeft gestemd dat zionisme racisme is. Maar wat is te ver als je kijkt naar wat er in Gaza en op de Westelijke Jordaanoever gebeurt? Wat is te ver als je kijkt naar kinderen onder puin, naar families die al generaties lang worden verdreven, naar een geweldloze strijd die telkens weer wordt beantwoord met geweld, arrestaties en verboden?
Zarah Sultana, de Green Party en het woord dat alles verandert
Daarom is wat Zarah Sultana zegt zo belangrijk. Zij zegt dat ze anti-zionist is. Niet anti-Joods. Niet anti-Jodendom. Anti-zionist. En de Green Party heeft gestemd dat zionisme racisme is. Dat is geen provocatie om te provoceren. Dat is een poging om de taal weer eerlijk te maken. Want als een politieke ideologie zegt dat één groep meer recht heeft op land, op veiligheid, op staat, op terugkeer dan een andere groep, en als die ideologie in de praktijk leidt tot bezetting, verdrijving en het doden van Palestijnen, dan moet je dat racisme durven noemen.
Dat onderscheid is cruciaal voor Joden, voor Palestijnen, voor moslims en voor iedereen die in een diverse stad als Rotterdam leeft. Jodendom is een geloof, een cultuur, een geschiedenis van duizenden jaren, van diaspora, van overleven, van verzet, van humor, van rouw en van hoop. Zionisme is een politieke ideologie uit de late negentiende eeuw, die stelt dat Joden een eigen staat nodig hebben in historisch Palestina, ten koste van de mensen die daar al woonden. Je kunt Joods zijn zonder zionist te zijn. Je kunt zionist zijn zonder Joods te zijn. Tony Greenstein is Joods en anti-zionist. Jackie Walker is Joods en anti-zionist. Zack Polanski van de Green Party is Joods en weigert het zionisme te verdedigen.
Jon Mann, Ken Livingstone en de lange schaduw van de laster
Het patroon is niet nieuw. Jon Mann, zelf geen Jood, die door een conservatieve regering tot Lord werd gemaakt, was degene die Ken Livingstone ambusheerde en de hele antisemitismehetze hielp aanjagen. Livingstone, voormalig burgemeester van Londen, werd neergezet als antisemiet, niet omdat hij Joden haatte, maar omdat hij weigerde mee te gaan in de officiële lijn over zionisme en geschiedenis. Het was een waarschuwing aan iedereen: als wij dit met een oud-burgemeester kunnen doen, kunnen we het met iedereen doen.
Nu zien we dezelfde aanvallen op leden van de Green Party. Dezelfde taal. Dezelfde beschuldigingen. Dezelfde poging om een debat over racisme, over kolonialisme, over Palestina, te veranderen in een debat over de motieven van de mensen die het aankaarten. Het is de oude truc: als je de boodschap niet kunt weerleggen, val je de boodschapper aan. Maar de feiten blijven. Palestijnen worden gedood, verdreven, gebombardeerd, uitgehongerd, opgesloten. Hun huizen worden gesloopt. Hun land wordt ingenomen. Hun geweldloze strijd, hun boycots, hun demonstraties, hun borden, hun verhalen, worden gecriminaliseerd.
Wat Rotterdam hiermee te maken heeft
Misschien denk je in Nederland, in Vlaanderen, in Suriname of in Caribisch Nederland: wat heb ik met Labour te maken? Alles. Want wat in Londen gebeurt, gebeurt morgen in Amsterdam, in Antwerpen, in Paramaribo, in Kralendijk. De logica is dezelfde. Eerst wordt een woord verdacht gemaakt. Dan wordt een groep verdacht gemaakt. Dan wordt protest verdacht gemaakt. Dan wordt een wet aangepast. Dan wordt een demonstratie verboden. Dan wordt een vrouw met een bord gearresteerd. En dan wordt er gezegd dat het allemaal nodig was om racisme te bestrijden, terwijl het racisme juist is dat Palestijnse levens minder tellen, dat moslims in Rotterdam en in Londen als een veiligheidsrisico worden behandeld, dat immigratie wordt neergezet als een bedreiging.
De straat vergeet niet wie er bleef staan en wie er wegliep. De straat vergeet niet wie er Joodse anti-zionisten royeerde en wie er voor Palestijnen opkwam. Genoeg is genoeg. Niet als kreet, maar als analyse. Genoeg met het verwarren van jodendom en zionisme. Genoeg met het gebruiken van antisemitisme als wapen tegen antiracisten. Genoeg met het royeren van Joden om zionisten te beschermen. Genoeg met het arresteren van mensen die met een bord om vrede vragen. Zionisme is racisme. Jodendom is geen zionisme.





Geef een reactie