De beelden uit Freetown
Rotterdam, 16 oktober 2026. Je opent je telefoon op de tram naar Zuid, lijn 2 richting Charlois. Tussen de Maas en de haven ruik je diesel en zout. Je ziet weer dat filmpje. Een man in een gouden Versace-overhemd, lachend, glas in de hand, beveiligers om hem heen. Jos Leijdekkers. Bredanaar. Bij ons bekend als Bolle Jos. Volgens Omroep Brabant en Follow the Money zou hij zich ophouden in Sierra Leone, waar hij vermoedelijk bescherming geniet binnen invloedrijke politieke kringen.
Dezelfde omroep die al een jaar elk feestje uitvergroot, schrijft nu weer dat Leijdekkers bescherming zou genieten van de president zelf en een relatie zou hebben met diens dochter. En dan die nieuwe beelden van de vijftigste verjaardag van Alusine Kanneh, het hoofd van de immigratiedienst, met naast hem de directeur van de drugspolitie, Andreq Jaiah Kaikai. Feestend. Met de meest gezochte drugscrimineel van Nederland. Voor de redactie in Brabant is het een feuilleton geworden. Voor de straat in Rotterdam is het herkenning. Wij kennen die foto’s. Alleen hangen ze hier in de havenkantine.
Advertenties
Waarom Rotterdam dit verhaal ruikt
Rotterdam is geen toeschouwer in dit verhaal. Rotterdam is de motor. Nederland fungeert al jaren als een belangrijk doorvoerland voor cocaïne en is koploper in de productie van xtc, en Nederland blijft de belangrijkste distributiehub voor cocaïne en andere illegale drugs. Dat is geen mening, dat is wat Europol al jaren opschrijft.
Elke kilo die in Freetown wordt ingeladen, komt ergens aan in de Maasvlakte. Elke chemische ketel in een Brabantse schuur eindigt als pil die via Rotterdam de wereld in gaat. Wij zijn volgens experts zelfs een van de grootste ecstasy-producerende landen ter wereld.
Dus als Den Haag met droge ogen zegt dat Sierra Leone een narco-staat aan het worden is, dan voel je op de Binnenrotte meteen die scheefheid. Wij zijn de narco-hub. Alleen hebben wij er een douane, een havenbedrijf en een ministerie omheen gebouwd. Handel is handel. De koopman in Rotterdam weet: je veroordeelt de concurrent niet om zijn product, maar om het feit dat hij jouw route niet gebruikt.
De obsessie van Omroep Brabant
Omroep Brabant heeft hem tot obsessie gemaakt en dat is logisch. Bolle Jos is van hen. Bredanaar. Brabander. Elke nieuwe video levert clicks. Een man die in België al tot 57 jaar cel is veroordeeld bij verstek, die in totaal op meer dan honderd jaar zit, en die dan feest viert in Afrika. Dat is misgunst als format.
Kijk hoe de opbouw altijd hetzelfde is. Luxe. Veel beveiligers. Feesten. Lachen. Terwijl hier de wijkagent je scooter controleert. Het is geen nieuws meer, het is een spiegel. Kijk eens hoe hij leeft terwijl jij je huur niet rond krijgt. Die ondertoon verkoopt. Het is geen journalistiek die informeert, het is journalistiek die wrijft.
En daarom blijft het terugkomen. Geen uitlevering, dus een nieuw filmpje. Geen uitlevering, dus weer een verjaardag. Geen uitlevering, dus weer een dochter van een president. Het verhaal hoeft niet te bewegen, het moet alleen herhaald worden.
Politiek begrijpelijk, juridisch onhoudbaar
Vanuit Freetown is het wel te verklaren. Sierra Leone heeft geen uitleveringsverdrag met Nederland en Leijdekkers geniet bescherming op het hoogste regeringsniveau. Dat is geen toeval, dat is constructie. Volgens berichtgeving heeft hij een relatie en een kind met een dochter van president Julius Maada Bio. Die band maakt een uitlevering een stuk lastiger.
President Bio is tegelijk schoonvader. Demissionair premier Dick Schoof heeft hem in Angola zelfs persoonlijk verzocht om uitlevering, juist omdat Bio mogelijk bescherming biedt binnen familiekring. Het antwoord uit Freetown blijft hetzelfde: procedures lopen. Of: hij is hier niet.
Leg daar de geschiedenis naast. Sierra Leone was Britse kolonie. Daarna kapot gemaakt door een burgeroorlog van 1991 tot 2002, gefinancierd met bloeddiamanten waar westerse handelaren rijk van werden. Tienduizenden doden, kindsoldaten, geamputeerde handen. De wereld keek weg tot de diamanten te bloederig werden voor de etalage.
Voor de politieke elite daar is Nederland dus geen neutrale rechtsstaat die even om een boef komt vragen. Nederland is onderdeel van datzelfde Westen dat eerst meeverdiende aan de chaos, nu ontwikkelingsgeld geeft met voorwaarden, en nu via Brussel dreigt de hulp stop te zetten als ze niet meewerken. Dat is geen recht, dat is machtsvertoon. En machtsvertoon herkennen ze daar.
Bully-gedrag uit Den Haag
En hier komt je punt over pesten. Uiting van bully-gedrag vanuit de Haagse politiek, zo van: wij mogen jullie treiteren maar jullie mogen ons niet terug treiteren want wij zijn Nederland.
Advertenties
Dat klopt in de beleving. Nederland produceert zelf, Nederland is zelf hub, Nederland heeft zelf al decennia een bijzondere positie in de wereld van drugs. De Nederlandsche Cocaïnefabriek in Amsterdam was begin vorige eeuw de grootste ter wereld, met scheepsladingen cocablad uit Nederlands-Indië. Nu zijn het de labs in Brabant en de containers op de Maasvlakte.
Maar in de Haagse framing zijn wij slachtoffer van criminelen als Bolle Jos. Niet de facilitator. Wij jagen op hem in Sierra Leone, terwijl zijn product door onze eigen haven binnenkomt. Dat is neokolonialisme in een nieuw jasje. Vroeger haalde je grondstoffen uit Afrika, nu haal je criminelen uit Afrika, maar de handelsroute blijft van jou.
Vanuit die hoek is de druk op Sierra Leone ook hypocriet. Je eist dat een van de armste landen ter wereld zijn soevereiniteit opgeeft voor jouw strafdossier, terwijl je zelf je eigen havens niet dicht krijgt. Je dreigt met het korten van EU-hulp, terwijl je weet dat juist die hulpafhankelijkheid is ontstaan door dezelfde ongelijke handel die jij in stand houdt. Dat is geen rechtvaardigheid, dat is uitbuiting met een juridische stropdas.
Wat dit doet met veiligheid en rechtvaardigheid
En dan de tastbare gevolgen. Voor de straat. Want geopolitiek is geen abstractie.
Voor veiligheid betekent dit dat de jacht op Bolle Jos de echte markt niet raakt. Zelfs als hij morgen in de Extra Beveiligde Inrichting in Vught zit, komt er morgen via dezelfde route een andere lading binnen. De straatprijs in Rotterdam-Zuid, in Antwerpen-Noord, in Paramaribo en Willemstad verandert geen cent. De handel is groter dan de man.
Voor rechtvaardigheid betekent het dat we twee maten hanteren. Een Brabantse jongen die in Afrika feest viert is nieuws, een havenbedrijf dat jaar na jaar recordvangsten meldt is bedrijfsresultaat. De kleine dealer op de Hoefkade krijgt cel, de groothandel krijgt een congres over ondermijning.
En voor de mensen in Suriname en Caribisch Nederland, die dit journaal ook kijken, is het extra zuur. Zij kennen die dynamiek. Eerst word je wingewest genoemd, daarna drugshub genoemd, terwijl de koopman in Amsterdam de marge pakt. Of het nu om cocaïne gaat of om goud of om bauxiet. De route verandert, de winstverdeling niet.
Daarom blijft dit verhaal hangen. Niet omdat Bolle Jos zo interessant is. Maar omdat hij precies laat zien hoe macht werkt. Wie mag feesten met beveiligers, wie mag dreigen met hulpgeld, en wie moet toekijken vanaf de kade.
Geef een reactie