Rotterdam – Het is 01:15. Geen tijdstip voor een huisbezoek, wel voor een binnenval. In Eindhoven gaat met explosieven een deur eruit. In Rotterdam en Alkmaar gebeurt op hetzelfde moment hetzelfde ritueel: Dienst Speciale Interventies, helmen, schilden, korte bevelen in een portiek waar overdag fietsen staan en kinderen naar school lopen. Drie adressen, drie aanhoudingen, leeftijden 16 tot 19. Op straat blijft er weinig van over. Een scherf in de galerij, een gebroken slot, een buurvrouw die wakker schrikt van de dreun die over het beton rolt zoals alleen een dreun in de vroege ochtend kan rollen. In Rotterdam kennen we dat geluid. Niet van oorlog, maar van de haven. Als de wind verkeerd staat hoor je het bonken van containers op de Maasvlakte tot in Delfshaven. Deze keer kwam het bonken niet van de kade, maar uit een woning.
De volgende ochtend is het al nieuws. 3 mannen opgepakt na landelijk terreuronderzoek. De term mannen blijft hangen. Een 16-jarige is geen man. Een 17-jarige is geen man. In de Rotterdamse straat is een man iemand met een loonstrook, een huurcontract, een kind op de fiets voorop. Een jongen van zestien is een jongen. Puber, blaaskaak soms, rijpende hormonen, grote mond op Telegram, kleine schoenen in de gang. Het verschil tussen jongen en man is hier geen taalspel. Het is juridisch, maatschappelijk en fysiek. Het bepaalt of je jeugdrecht krijgt of volwassenenrecht, of je naam beschermd wordt, of je achter gesloten deuren wordt berecht.
Advertenties
Man of jongen – waarom dat ene woord de wijk raakt
De redacties verdedigen zich snel. Gemengde groep, er zit 18 en 19 bij, dus we kiezen mannen als veilige verzamelterm. In de praktijk is het haastwerk. Veilig voor de redactie, onveilig voor het begrip. Wie in Crooswijk, in Antwerpen-Noord, in Paramaribo of op Bonaire leest dat er mannen zijn opgepakt voor terrorisme, ziet iets anders voor zich dan drie jongens die nog geen vast contract hebben en hun leven op een telefoonscherm beleven.
Het is precies hier waar het vertrouwen in de mainstream knakt. Niet omdat er één centrale regie is, maar omdat de kop de straat niet meer dekt. In een land waar iedereen elke dag moet rekenen – huur, boodschappen, diesel voor de bestelbus naar de haven – wil je dat een kop klopt zoals een factuur klopt. Als dat niet gebeurt, ga je zelf invullen. En dan komen de grotere vragen vanzelf. Waarom explosieven voor een jongen van zestien? Waarom drie steden tegelijk? En waarom heet hij ineens man?
De vergunningenmachine achter de preek
Wie geeft verblijfsvergunningen en bouwvergunningen? Dat zijn geen Marokkaanse of Turkse gemeenschappen, dat is de Nederlandse staat.
De IND beslist wie als imam of prediker binnenkomt. De gemeente toetst beton, staal, parkeernorm en bestemmingsplan. Op inhoud mag ze niet toetsen. Godsdienstvrijheid en verenigingsvrijheid zijn in beton gegoten in artikel 6 van de Grondwet en artikel 9 van het Europees Verdrag. Dat betekent: als het bouwdossier klopt, moet de vergunning er komen. Of het nu een megakerk is langs de A16 of een moskee met een koepel die boven de rijtjeshuizen uitsteekt.
Jarenlang werd er in die dossiers niet gevraagd waar het geld vandaan kwam. Sinds 2021 is er de Wet transparantie geldstromen, juist omdat uit AIVD-rapporten bleek dat een deel van het salafistische netwerk in Nederland werd gevoed met geld uit Golfstaten. Eindhoven is daar een voorbeeld van. Moskee Al-Fourqaan, ook nu weer genoemd bij de invallen, lag al eerder onder een vergrootglas. Niet omdat de buurt daarom vroeg, maar omdat de controle te laat kwam.
En die rekening landt op straat. Niet in abstracte nota’s, maar in tastbare gevolgen. Een wijkagent die extra rondjes moet rijden. Een leraar die ziet dat een leerling afhaakt. Een havenwerker die leest over terreur en denkt: weer een stempel op mijn stad, terwijl ik gewoon mijn containers wil lossen en mijn koopkracht overeind wil houden. Veiligheid is geen ideologie. Veiligheid is of je dochter ’s avonds veilig van de metro naar huis kan lopen in Zuid, Noord of West.
Wie versloeg IS echt – Assad, Iran, Rusland en de olie
In het westerse nieuws wordt de nederlaag van IS vaak gepresenteerd als een westerse overwinning. Het beeld op de grond in Syrië en Irak was anders en complexer.
De zwaarste grondgevechten tegen IS werden geleverd door het Syrische leger van Bashar al-Assad, met directe steun van Iran en Iraanse milities op de grond en met Russische luchtsteun vanuit de lucht. Zonder die combinatie was de opmars van IS in 2014 en 2015 in Centraal-Syrië niet gekeerd. Palmyra, Deir ez-Zor, de corridor naar Aleppo – dat waren gevechten waar Syrische, Iraanse en Russische eenheden de hoofdlast droegen.
Daarnaast was er de Koerdische YPG, later onderdeel van de SDF, die in het noordoosten met Amerikaanse luchtsteun IS uit Raqqa en uit grote delen van de Eufraat-vallei verdreef. De intenties liepen daar uiteen. Voor de Koerden ging het om zelfbehoud en autonomie. Voor de VS ging het om het uitschakelen van IS én om het behouden van invloed in het Syrische oliegebied. Tot op de dag van vandaag houden Amerikaanse troepen posities in het oosten van Syrië, in Deir ez-Zor en Hasakah, waar de belangrijkste olie- en gasvelden liggen. Damascus noemt dat bezetting, Washington noemt het beveiliging tegen een terugkeer van IS. Voor de Syrische economie betekent het in de praktijk dat de eigen olie niet bij de eigen raffinaderijen komt, met directe gevolgen voor brandstofprijzen en koopkracht.
Turkije, de Koerden en de route van de olie
Westers bondgenoot Turkije speelde een dubbele rol die in de haven van Rotterdam als koopmansverhaal meteen wordt herkend: handel is handel, ook als de herkomst schimmig is.
Meerdere journalistieke onderzoeken en Russische satellietbeelden uit 2015 wezen op olietransporten vanuit IS-gebied richting de Turkse grens, waar de olie tegen spotprijzen werd doorverkocht. Ankara heeft dat altijd ontkend. Wat wel vaststaat is dat Turkije in diezelfde periode zijn luchtaanvallen en artillerie vooral richtte op Koerdische stellingen van de YPG en PKK, en niet op IS-posities. Terwijl de YPG in Kobani en later in Raqqa de infanterie leverde tegen IS, bombardeerde Turkije diezelfde Koerden. Dat voelde in de regio als verraad en werd in Europa met verbazing gevolgd. Voor de logistiek in Rotterdam was het effect concreet: een instabiele oliemarkt, hogere risicopremies en een nieuwe vluchtelingenstroom die via Turkije richting Europa kwam.
De raketten die nooit kwamen
En dan het punt dat in de meeste terreur-analyses wordt overgeslagen en dat bij veel lezers blijft hangen: IS profileerde zich als de meest radicale anti-Israël en antisemitische beweging, maar vuurde nul raketten af op Israël en voerde geen grote aanslag uit op Israëlisch grondgebied. Terwijl IS wel aanslagen pleegde in Parijs, Brussel, Tunis, Bagdad en Beiroet, bleef Israël buiten schot.
Daarnaast bestaan er gedocumenteerde berichten, onder meer van de VN-waarnemingsmacht UNDOF en van Israëlische media zelf, dat Israël in de jaren 2014-2018 gewonde Syriërs medisch behandelde in ziekenhuizen op de Golan en in Safed. Volgens Israël ging het om humanitaire hulp aan burgers en rebellen. Volgens kritische rapporten, onder meer van The Wall Street Journal en Haaretz, zaten daar ook strijders bij van jihadistische groepen die na behandeling weer terugkeerden naar Syrië. Israël heeft nooit bevestigd dat het IS-strijders behandelde, wel dat het hulp gaf aan Syrische oppositie. Voor lezers in Nederland, Vlaanderen, Suriname en Caribisch Nederland roept dat beeld vragen op die niet worden beantwoord met een simpele kop over drie mannen in de nacht.
Het maakt de cirkel rond. Pubers met grote mond op Telegram, opgepakt met explosieven in Eindhoven, Rotterdam en Alkmaar, zijn het zichtbare topje. Onder water ligt een keten van vergunningen, oliedeals, bombardementen en geopolitieke handel die al decennia meedraait op de Maas, in de haven en in de portieken. Als je veiligheid wil begrijpen, moet je niet alleen naar de deur kijken die eruit vliegt, maar naar wie de sleutels heeft uitgedeeld, wie de olie koopt en wie bepaalt welke raket wel en welke niet wordt geteld.
Soemo’s WijsNieuws 
Plaats een reactie